Χειρουργική επέμβαση για τον καρκίνο του μαστού

Μαστός
Ο πρώτος στόχος της χειρουργικής επέμβασης σε καρκίνο του μαστού είναι η επαρκής εξαίρεση του όγκου προκειμένου να μειωθεί η πιθανότητα μελλοντικής υποτροπής. Μετά την αφαίρεση του όγκου, που συμβάλλει τα μέγιστα στην ολοκλήρωση της σταδιοποίησης, προγραμματίζονται οι επόμενες θεραπείες.

Οι στόχοι της χειρουργική επέμβασης, που ακολουθεί συνήθως τη διάγνωση καρκίνου του μαστού, είναι κυρίως δύο:

1.Η επίτευξη της αρίστης τοπικής θεραπείας
2.Η ακριβής και πλήρης σταδιοποίηση ώστε να καθοριστούν οι περαιτέρω θεραπείες
Οι περισσότερες επεμβάσεις περιλαμβάνουν χειρισμούς στο μαστό και τη μασχάλη. Ο τύπος χειρουργικής επέμβασης στο μαστό εξαρτάται από το μέγεθος και τη θέση της βλάβης, καθώς επίσης και από το μέγεθος του μαστού. Όσο μικρότερος είναι ο όγκος και μεγαλύτερος ο μαστός τόσο μεγαλύτερο εύρος επεμβάσεων επιτρέπεται χωρίς να χρειάζεται πλήρης αφαίρεση του μαστού. Το αποτέλεσμα είναι ένα συμμετρικό μη παραμορφωμένο και ίσως μερικές φορές μικρότερο στήθος με τη βοήθεια της ογκοπλαστικής.
Οι ασθενείς με μεγαλύτερους όγκους ή/και μικρότερους μαστούς ωφελούνται συνήθως από τη μαστεκτομή που μπορεί να εκτελεσθεί ταυτόχρονα ή σε δεύτερο χρόνο με την άμεση αποκατάσταση του μαστού μέσω της επανορθωτικής χειρουργικής.
Οι ερευνητικές μελέτες έχουν δείξει ότι η έκταση της χειρουργικής επέμβασης δεν επηρεάζει την επιβίωση από τον καρκίνο του μαστού, δηλαδή μία εκτεταμένη χειρουργική επέμβαση δεν σημαίνει και καλύτερο ποσοστό επιβίωσης σε σύγκριση με την ευρεία τοπική εκτομή.
Στον καθορισμό του είδους της χειρουργικής επέμβασης λαμβάνεται υπόψη το μέγεθος και η θέση του όγκου (κεντρική ή περιφερική), ο αριθμός των εστιών και το μέγεθος του μαστού. Στη χειρουργική επέμβαση περιλαμβάνεται επίσης ο λεμφαδενικός καθαρισμός της μασχάλης διότι είναι εξαιρετικά σημαντικό να γνωρίζουμε εάν τα κύτταρα του όγκου έχουν επεκταθεί σε αυτήν την περιοχή. Στην πλειοψηφία των ασθενών είναι αρκετή η βιοψία του “λεμφαδένα φρουρού”, δηλαδή μιας σχετικά νέας τεχνικής που συνίσταται στην εξαίρεση του πρώτου λεμφαδένα ή ομάδας λεμφαδένων της μασχάλης όπου καθίσταται ο όγκος.
Σε περίπτωση επέκτασης του όγκου στους εν λόγω λεμφαδένες τότε απαιτείται η αφαίρεση όλων των λεμφαδένων της μασχάλης (“μασχαλιαίος λεμφαδενικός καθαρισμός”).
Μασχάλη
Τα λεμφικά αγγεία παροχετεύουν ένα μεγάλο μέρος του λεμφικού υγρού από το μαστό και το βραχίονα και είναι υπεύθυνα για τη διασπορά των καρκινικών κυττάρων από τον αρχικό όγκο στους μασχαλιαίους λεμφαδένες. Αυτό συμβαίνει στατιστικά στο 40% των ασθενών με διηθητικό καρκίνο του μαστού, διάγνωση που σχεδόν πάντα απαιτεί κάποιας μορφής χειρουργική επέμβαση στη μασχάλη. Επιπλέον, η αξιολόγηση μετάστασης ή όχι στους λεμφαδένες αποτελεί ένα σημαντικό προγνωστικό παράγοντα και βοηθά ουσιαστικά στον καθορισμό επακόλουθων θεραπειών.
Υπάρχουν δύο λόγοι για τους οποίους απαιτείται χειρουργική επέμβαση στη μασχάλη:
1. ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ
Ο πρώτος είναι να αξιολογηθεί επακριβώς εάν τα κύτταρα του όγκου έχουν επεκταθεί στους μασχαλιαίους λεμφαδένες. Αυτό γίνεται είτε με τη βιοψία του φρουρού λεμφαδένα ή με το μασχαλιαίο λεμφαδενικό καθαρισμό. Η αξιολόγηση εάν οι λεμφαδένες είναι αρνητικοί ή θετικοί για τα κύτταρα του όγκου είναι και ο σημαντικότερος παράγοντας που καθορίζει την πρόγνωση και το ενδεχόμενο εφαρμογής επικουρικών θεραπειών μετά τη χειρουργική επέμβαση.

2. ΘΕΡΑΠΕΙΑ
Ο δεύτερος λόγος της χειρουργικής επέμβασης στη μασχάλη είναι η εφαρμογή αποτελεσματικής τοπικής θεραπείας (σε περίπτωση επέκτασης του όγκου στους μασχαλιαίους λεμφαδένες), η οποία επιτυγχάνεται μέσω του μασχαλιαίου λεμφαδενικού καθαρισμού.

Ο όγκος που μεθίσταται στους εν λόγω λεμφαδένες ανιχνεύεται συνήθως με τη βιοψία του φρουρού λεμφαδένα ή με την υπερηχογραφικά καθοδηγούμενη βιοψία, δια λεπτής βελόνης (FNA), των υπόπτων λεμφαδένων. H θετική FNA οδηγεί τους ασθενείς απ’ ευθείας στο μασχαλιαίο λεμφαδενικό καθαρισμό, αποφεύγοντας κατά συνέπεια δύο μασχαλιαίες επεμβάσεις (βιοψία φρουρού λεμφαδένα και μασχαλιαίο λεμφαδενικό καθαρισμό).

Περίπου στο 40% των ασθενών με διηθητικό καρκίνο του μαστού συνυπάρχουν μεταστάσεις στους μασχαλιαίους λεμφαδένες και απαιτείται μασχαλιαίος λεμφαδενικός καθαρισμός.